Planowanie najkorzystniejszej trasy w transporcie drogowym w 5 krokach

- Author: Marta Dunajko

Zacznijmy od tego, co znaczy najkorzystniejsza trasa? Najtańsza? Najszybsza? Najbezpieczniejsza? A może… No właśnie. Nie istnieje jedna uniwersalna definicja „najlepszej trasy”, bo zależy ona od wielu czynników, takich jak rodzaj ładunku, oczekiwania klienta i specyfika transportu.

Jednym załadowcom zależy, aby towar dotarł w jak najszybszym tempie i są gotowi zapłacić więcej za transport ekspresowy. Dla innych, bardziej niż czas, liczy się oszczędność, więc mogą poczekać do czasu, gdy spedytor na przykład zorganizuje doładunek i tym samym będzie mógł zaoferować niższą cenę.

W przypadku transportu towarów wysokowartościowych kluczowe znaczenie ma bezpieczeństwo. Trasa musi uwzględniać pewne miejsca postoju i zapewniać maksymalną ochronę ładunku podczas przewozu.

5 kroków do zaplanowania najkorzystniejszej trasy

Nie ma jednej uniwersalnej recepty na wyznaczenie optymalnej trasy w transporcie drogowym, a wiele frachtów wymaga indywidualnego podejścia. Jak więc przebiega proces wyznaczania najlepszej trasy? Co należy wziąć pod uwagę?

1. Zbierz informacje o ładunku i oczekiwania klienta

Pierwszym, nieodzownym krokiem jest określenie rodzaju ładunku i zebranie oczekiwań klienta:

Rodzaj ładunku: Czy jest to towar niebezpieczny, delikatny, wartościowy, o ograniczonym terminie przydatności do spożycia, nienormatywny?
Warunki przechowywania ładunku: Czy ładunek wymaga spełnienia konkretnych warunków transportu, np. kontrolowanej temperatury czy wilgotności?
Wymiary i waga ładunku: Czy parametry ładunku wpłyną na wybór trasy np. ograniczenia wysokości, szerokości i nośności mostów i tuneli?
Specyfika transportu: Czy jest to transport całopojazdowy (FTL) czy drobnicowy (LTL)?
Oczekiwania klienta: Jaki jest priorytet klienta – czas, cena, bezpieczeństwo? Kiedy ładunek musi dotrzeć na miejsce? Czy są konkretne godziny, kiedy możliwy jest załadunek i rozładunek? Czy klient ma dodatkowe wymagania odnośnie do trasy, np. unikanie dróg płatnych lub przejazdu przez określone kraje?

2. Ustal podstawowe parametry pojazdu i trasy 

Podstawowe parametry trasy, oprócz punktu początkowego, końcowego i ewentualnych miejsc doładunkowych/rozładunkowych po drodze, obejmują profil pojazdu (bus, solo, pojazd z przyczepą i z naczepą) dopasowany do przewożonego ładunku. Warto wziąć pod uwagę także klasę emisji pojazdu, która w wielu krajach wpływa na wysokość opłat drogowych.

W przypadku transportu LTL ładunki od różnych załadowców często są konsolidowane, co wymaga dodania dodatkowych punktów załadunku i rozładunku na trasie, które oczywiście wpływają na długość trasy i koszt.

3. Uwzględnij inne ważne aspekty

Istotnym elementem planowania trasy jest uwzględnienie ograniczeń ekologicznych PTV. W wielu krajach spotkamy się z regulacjami i przepisami mającymi na celu zmniejszenie negatywnego wpływu transportu drogowego na środowisko naturalne. Ograniczenia te mogą obejmować:

  • normy emisji spalin oraz strefy niskiej emisji określające obszary, do których wjazd pojazdów niespełniających określonych norm emisji spalin jest ograniczony lub zabroniony
  • ograniczenia w ruchu pojazdów np. zakazy wjazdu dla pojazdów ciężarowych o określonych parametrach (starszych modeli, emitujących nadmierną ilość spalin)
  • ograniczenia czasowe, które określają pory dnia, w których obowiązuje zakaz ruchu dla pojazdów ciężarowych.

Ograniczenia PTV w transporcie mogą się różnić w zależności od kraju, a nawet od konkretnych regionów lub tras. Na przykład w Niemczech pobierana jest opłata za emisję spalin (LKW-Maut) od wszystkich pojazdów ciężarowych o DMC powyżej 7,5 tony (od lipca 2024 r. będzie ona obowiązywać także pojazdy dostawcze ważące ponad 3,5 tony), a w niektórych francuskich miastach obowiązuje zakaz wjazdu do miast dla pojazdów ciężarowych niespełniających norm emisji Crit’Air. Ważne jest, aby przed wyjazdem zapoznać się z przepisami obowiązującymi na trasie.

4. Przeanalizuj alternatywy

Celem optymalizacji trasy jest wybór rozwiązania, które najlepiej spełnia wszystkie założone kryteria, a jednocześnie minimalizuje czas i koszty przejazdu. Dlatego nie należy ograniczać się do jednej trasy, ale rozważyć kilka alternatywnych opcji. Aby zmniejszyć koszty, możesz też wyznaczyć taką trasę, która omija drogi płatne lub wykluczyć pewne lokalizacje.

5. Oblicz ostateczny koszt

Jeśli realizujesz transport własną flotą, znajomość dokładnej trasy, kosztów opłat drogowych i paliwa umożliwia precyzyjne obliczenie zysku z danego zlecenia. Dzięki temu masz pewność, że podejmujesz opłacalne decyzje biznesowe. Natomiast w przypadku poszukiwania przewoźnika do konkretnego zlecenia, wiesz jakich stawek możesz się spodziewać i zyskujesz lepszą pozycję negocjacyjną.

Dobre zaplanowanie trasy pozwala osiągnąć jak największy zysk, jednocześnie utrzymując wysoki poziom usług. Wyznaczyć najlepszą trasę pomoże Ci Asystent Planowania Trasy. Wypróbujesz go na Platformie Trans.eu za darmo przez 3 miesiące!